Demir eksikliği anemisi, dünya genelinde en yaygın beslenme eksikliklerinden biridir ve özellikle üreme çağındaki kadınlarda, gebelerde ve vejetaryen/vegan beslenen bireylerde daha sık görülür.
Demir eksikliği anemisinin belirtileri
- Yorgunluk ve enerji düşüklüğü
- Solgunluk
- Nefes darlığı, çarpıntı
- Baş dönmesi
- Saç dökülmesi, tırnaklarda kırılganlık
Bu belirtiler fark edildiğinde kesin tanı için kan tahlili yaptırmak gerekir; kendi kendine demir takviyesi başlamak önerilmez.
İki tür diyet demiri
- Hem demiri: Hayvansal kaynaklarda bulunur (kırmızı et, tavuk, balık), emilimi daha yüksektir.
- Hem olmayan demir: Bitkisel kaynaklarda bulunur (mercimek, ıspanak, kuru meyve), emilimi hem demire göre daha düşüktür.
Demirden zengin besinler
- Kırmızı et, karaciğer
- Mercimek, nohut, kuru fasulye
- Ispanak ve diğer koyu yeşil yapraklı sebzeler
- Kuru kayısı, kuru üzüm
- Tam tahıllı ürünler
Demir emilimini artırmanın yolları
C vitamini, bitkisel kaynaklı demirin emilimini önemli ölçüde artırır. Örneğin mercimek çorbasının yanına bir dilim limon eklemek veya ıspanak salatasına portakal dilimleri katmak pratik bir stratejidir.
Emilimi azaltan faktörler
Çay ve kahvedeki tanenler, demir emilimini engelleyebilir. Bu nedenle demirden zengin öğünlerle birlikte çay/kahve tüketimini öğün aralarına kaydırmak faydalı olabilir.
Demir eksikliği ciddi bir sağlık sorunu olabilir ve tedavisi beslenme değişikliğinin ötesine geçebilir. Belirtileriniz varsa, öncelikle bir hekime başvurmanız önemlidir.